dkny_delicious_bildeanalyse

Arbeidskrav 2B – Bildeanalyse

Innleiing
I dette arbeidskravet skulle vi skrive ei bildeanalyse eller retorisk analyse av ei reklame/bilde. Vi arbeidde først i grupper med same oppgåva, så dette er ei utviding av den. Eg valde å gå vidare med bildeanalysa, og her valde vi å ta eit av alternativa til læraren. Mi gruppe tok bildet frå DKNY (Donna Karan New York), som er ei reklame for parfyme. Eg skal gjennomføre denne analysen ved hjelp av Peter Larsen si prosedyre for analysering av bilde.

I denne oppgåva skal eg først gå gjennom litt av det teoretiske og oppbygginga av bildeanalysa (etter Peter Larsen si prosedyre), og deretter gå inn i sjølve analysa.

Teori
I Larsen (2008, s.79) si bok «Medievitenskap» skriv han om oppbygginga av ei bildeanalyse. Han delar det opp i tre hovuddelar.

 1. Start med å beskrive det du umiddelbart ser på bildet. Identifiser ulike bildeelement. Beskriv bildet si primære tyding.

2. Analyser bildet si sekundære tyding. Kva brukast bildet til? Kva uttrykkjer det? «Skjulte» medtydingar, konnotasjonar.

3. Forklar kvifor bildet seier det det seier. Her er bildet sin meddelelsessituasjon sentralt.

Primær tyding
Dette er det første ein ser i bildet. Dette gjeld oppsett og komposisjon, fargar og form. I Larsen (2008, s.85) står det at det er innhaldet ein umiddelbart forstår ved hjelp av biletspråklege reglar. Den primære tydinga kan lett samanliknast med denotasjon som av Gripsrud (2011, s.119) er den første og direkte tydinga.

Det er altså om dei konkrete tinga, eller bildeelementa, vi ser med ein gang vi ser på et bilde, uten å begynne å tolke kva dei ulike elementa står for. I Larsen (2008, s.64) si bok skriv han: «Under denne første beskrivelsen av bildet identifiserer vi bare hva det viser(…)Det vi her får øye på, ligger tilsynelatende umiddelbart i bildet selv og krever ingen spesiell viten for å kunne sees.». Vi identifisera altså bildeelementa, og dei ulike elementa trenge ikkje nokon forkunnskap for å bli identifiserte.

Sekundær tyding
Den sekundære tydinga er når ein går lenger inn i bildet, tolkar det. Her kjem medtydingar og konnotasjonar inn. Larsen (2008), skriver at å forklare bilde og deira medtyding, gjerast gjennom å forklare at sjølv om eit bilde avbildar noko, fortsatt er eit bilde. Sida det da er bilde, er det ein del av bildehistoria. Dette grunnlaget får deg til å referere til bildet på ulik måte enn andre bilde, alle har sitt grunnlag for bilde og historie bak det. Ut ifrå dette kan du finne likskapar til andre bilde, som kan assosierast med det analyserande bilde.

Slik som Larsen (2008, s.70-79) beskriver det. Viser til korleis vi som lesarar tolkar sjølve bildet. Kva er det vi vektlegger, og korleis blir vår tolking av det leste medium. Dette kan avhenge heilt av kva slags tidligare erfaringar ein har, og kva slags kulturelle bakgrunn ein har. La meg teikne eit bilde for deg. Ein åker med ein låve i midten, sola står høgt på himmelen. For nokon vil dette stå som eit bilde på idylliske sommardagar. For andre kan det minne dei om tungt arbeid i lange, varme dagar i sola.

Meddelelsessituasjon
I Larsen (2008, s.79) skriv han dette om meddelelsessituasjonen: «(…)fokuserer vi dels på dens plassering i en sosial sammenheng, dels på de kravene situasjonen stiller til bildet. I denne analytiske bevegelsen inntar analysen av den sekundære betydning en sentral posisjon: Det er her man gjør rede for hva det konkrete bildet og dets primære betydning blir brukt til i en konkret meddelelsessituasjon.»

Dette handlar altså om kvifor bildet seier det det seier. Bilda fortelje nemlig meir enn berre det ein med første augekast kan forstå. Bilda kan ofte fortelje noko om til dømes kva slags verkemiddel som er brukt, og kva for ei tidsepoke dei er tatt i. Bildet sine tekniske trekk og sin stil kan vere ein meddelelse som ein kan lese ut av bildet, dersom ein eige kunnskapen bak.

Analyse av reklamen

Primær tyding
Dette er ein reklameplakat for DKNY. Det er eit todelt bilde, så her skal eg denotere litt for kvart av bilda. På bildet til venstre ser ein eit nærbilde av fleire eple, der er litt skrift og ein logo. Overskrifta ligger øvst på bildet med litt tekst under. Logoen er nederst på bildet, i tillegg til ein link nedanfor den. På bildet til høgre ser ein ei dame og ein mann, der dama står med eit eple i handa, som manglar ein bit av. Der er også litt tekst, som er plassert nedanfor ansiktet til kvinna. Grønfargen i bilda er gjennomgåande i begge bilda og er noko av det første ein tenker over.

Sekundær tyding
Konnotasjon
På venstre side av bildet ser vi eple som er stabla i høgda. Blant epla gøyme det seg to parfymeflasker som er forma som eple. Ein kan tenke seg til at desse luktar som eple, sida eple er gjennomgåande i heile reklamen.

Jenta på bildet gjev eit ganske sensuelt blikk mot kameraet. Ein kan sjå at denne dama er sjølvsikker og har mykje sjølvtillit, og ein kan tenke seg til at parfymen er grunnen. Mannen på bildet har augene lukka, og ser ut til å lukte på dama. Det ser ut som mannen er tiltrekt av dama og nyter dufta av ho.

Ein konnotasjon ein kan få av å sjå på bildet til høgre er til Adam og Eva. Med tanke på at det er ei kvinne og ein mann med eit eple, kan ein tenke på den forbodne frukta som voks på Kunnskapens tre, i Edens hage. Eva freista Adam til å ete av frukta på treet, som her kan vere ein konnotasjon til korleis denne kvinna freista mannen ved parfymelukta hennar.

Epla på bildet til venstre ser freistande ut. Fargen på epla er appetittvekkande, og epla har vassdråpar på seg. Dette forsterkar inntrykket av at desse epla er friske, og atterspeglar lukta av parfymen.

Ser ein nærmare på parfymeflaskene, ser ein spegelbilde av bygningar. Sida merket heiter DKNY – Donna Karan New York, kan ein tenke seg til at desse bygningane er frå New York, i tillegg til at det ser ut til å vere Empire State Buliding. At parfymen, og merket, er frå New York i USA kan gjere at parfymen vil verke meir eksklusiv og freistande for kjøparane. Bygga i spegelbildet gjer reklamen meir heilskapleg, og DKNY hentar opp fleire små detaljar som gjer at reklamen fungerer som ein heilskap.

På bildet til høgre følgjer teksten “Take a bite out of life!” med. Dette henger saman med at kvinna har tatt ein bit av eplet. Tanken bak dette, kan vere det at å bruke parfymen, kan vere som å ta ein bit av eit eple, friskt og naturlig. Ein kan også tenke seg at dersom ein brukar denne parfymen kan ein få meir ut av livet sitt. Om ein går tilbake til konnotasjonen om Adam og Eva, kan ein tenke at parfymen vil gjere kvinna uimotståelig, på fleire måtar, kanskje både med tanke på ovanfor menn eller ved jobbintervju eller liknande.

Grønfargen i reklamen er gjennomgåande, som nemnt innanfor primær tydinga. Grøn kan ha fleire tydingar, men i denne reklamen kan det til dømes stå for natur. Parfymen skal framstå som frisk og lukte naturleg. Det kan òg stå for å ha balanse i livet eller å ville skape endringar i livet sitt, som kan vere nokon av måla avsendaren vil vise til at kjøparane kan nå dersom dei brukar parfymen.

Medtydingar
Medtydinga er ein del av den sekundære tydinga til bildet. Enkelt sagt er det ei vidareføring av konnotasjonen. Korleis vi oppfatta bildet basert på vår kultur og bakgrunn. Korleis vi som sjåarar tolkar tydinga bak bildet. Det som er spesielt med medtydinga er at vi bestemmer den basert på kvar vi har vokse opp (kultur) og kva slags erfaring du sitter med når du leser bildet (habitus).

I dette bildet kan medtydinga bli tolka på fleire måtar, som sagt på grunnlag av kultur og erfaring. Nokon som har hatt eit epletre i hagen da de voks opp kan godt kople dette reklamebildet opp mot barndommen og ha assosiasjonar til sommaren, når de løp ut i hagen for å ta et eple. Men nokon som har vokse opp i ei leilegheit i ein tettbygd by, kan enkelt og greit assosiere epla med ei syrlig, tilfredsstillande lukt og smak uten at de har noen andre assosiasjonar enn det. Samtidig kan nokon med allergi mot eple bli “skremt” av bildet. Dette avhenger da, som eit sjølvfølgje, av kven som tolkar bildet og bestemmer kva som skal vere den si medtyding.

Avløysing
Når teksten seier noko som ikkje framgår av bildet, altså gjev eit nytt tydingselement. “Verbaltekst og bilde er hver for seg fragmentariske, men sammen danner de en større betydningshelhet, nemlig fortellingen.” (Larsen, 2008, s.104).

Dersom ein ikkje er kjend med parfymen eller har sett reklamen før kan det å berre sjå på bilda seie lite. I det lille som er av tekst i reklamen får ein vite at det er duft for menn og kvinner, så dette gjev då eit nytt tydingselement for reklamen.

Forankring
Dette er å peike på kva for ein av bildet sine mangfaldige tydingsmoglegheiter som er tenkt å vere hovudsaka. «(…)skriften forankrer bildenes betydninger ved å beskrive og identifisere visse av bildeelementene slik at vi forstår hva vi må være spesielt oppmerksomme på.» (Larsen, 2008, s.103).

Teksten i bildet forankra at tydinga av reklamen er at dette er ei parfymereklame for DKNY. Dette gjer dei ved at det står at det er duft, fragrance, og ved å ha med logoen for DKNY. Resten av teksten i reklamen støttar opp for bilda som er der.

Ikonografiske kodar
I Larsen (2008, s.89-90) si bok står det: «(…)regler som sier hvordan bilder må se ut når de skal brukes til å fortelle noe bestemt i visse situasjoner, regler som gjør den forutsatte bruken og funksjonen synlig på selve bildeflaten ved hjelp av faste elementer, faste komposisjonsmønstre, faste symboler, gester m.m.».

I denne reklamen kan ein først sjå på elementa som er med, i forhold til kva ein er vand med i andre reklamer. Komposisjonen av reklamen er oppsett på ein slik måte at det er lett for allmennheita å forstå at dette er ei parfymereklame. Her er bilde som viser produktet og tekst som forklarar kva det er, ved både overskrift og litt tekst elles, i tillegg visast logoen til avsendaren.

Pragmatisk dimensjon
Pragmatisk aspekt er at bildet sitt innhald vil vere prega av avsendaren sine bevisste eller ubevisste hensiktar, og av avsendaren sine forstillingar av mottakaren.

Den pragmatiske dimensjonen handlar ikkje om det interne, men går meir på det som foregår i bakgrunnen. Produktet må fungere i “(…)faste, tilbakevendende situasjoner” (Larsen, 2008, s.35). Det pragmatiske aspektet må til for å kunne ta i betraktning kva for nokre diskursive eigenskapar som er karakteristiske for ein sjanger. Kva er hensikten med dette bildet?

Dette er ei reklame som har som mål å selje eit produkt. Da fokuserer vi på konteksten til bildet, og ikkje lenger på bildet sjølv. Samtidig tek ein sjølve bildet i betraktning da desse elementa speglast i sjølve produktet som kjem av hensikten bak.

Avsendaren si bevisste hensikt med bildet er som sagt å selje eit produkt, som i dette tilfellet er ei parfyme. Her blir det da sett inn i ein annan kontekst enn det mottakar er vant til, nemlig at det visast som ei “frukt”, mest sannsynlig for å få fram bodskapen om at den er frisk og nydelig. Dette kan da skape ein slags “støy” mellom sender og mottakar. Som sagt er ikkje dette konteksten ein er vant til å sjå ei parfyme i når det kjem til ei reklame. Ein ser at det reklamerast for noko ut i frå måten den er sett opp på med tekst og bilde, men sjølve produktet forsvinner litt blant den tenkte bodskapen. Dermed møter ikkje bildet mottakaren sine forventningar til produktet og avsendaren, og dermed kan det diskuterast kor vellykka denne reklamen faktisk er.

Konklusjon
Bildet er i seg sjølv veldig oppsiktsvekkande og får veldig fort fram kva det er ei reklame for. Det er spennande og kan skjule mange sekundære tydingar som kan gje eit helt nytt lys på bildet. Det spørs rett og slett berre kven som ser på det og tolkar det.

Litteraturliste:

  • Gripsrud J. (2011). Mediekultur, mediesamfunn. Oslo: Universitetsforlaget.
  • Larsen P. (2008). Medievitenskap. Bergen: Fagbokforlaget
  • Gyldendal Norsk Forlag (s.a.)
    http://podium.gyldendal.no/kanal-s/rle/jodedom/hellige-skrifter/edens-hage
  • Lightlines (2009). (s.a.)
    http://lightlines.no/farger

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>